Πένθος και απώλεια

Όταν η ζωή αλλάζει

Τι γίνεται όταν ένας άνθρωπος χάνει κάτι σημαντικό; Πώς συνεχίζεται η καθημερινότητα όταν μια σχέση, ένας άνθρωπος ή μια σημαντική πλευρά της ζωής δεν υπάρχει πια όπως πριν;

Το πένθος είναι μια φυσιολογική αντίδραση στην απώλεια. Δεν αφορά μόνο τη θλίψη. Μπορεί να φέρει θυμό, ενοχή, φόβο, ανακούφιση, μοναξιά, ακόμη και στιγμές κατά τις οποίες δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο συναίσθημα.

Κάθε απώλεια είναι διαφορετική, όπως διαφορετικός είναι και κάθε άνθρωπος. Ένα άτομο μπορεί να έχει ανάγκη να μιλά για αυτό που συνέβη, ενώ ένα άλλο μπορεί να προτιμά να κρατά περισσότερα για τον εαυτό του. Κάποιο μπορεί να επιστρέψει σχετικά γρήγορα στην καθημερινότητά του, ενώ κάποιο άλλο μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χρόνο.

Είναι επίσης φυσιολογικό η θλίψη να επιστρέφει ακόμη και μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Μια ανάμνηση, μια ημερομηνία, ένα τραγούδι ή μια απλή καθημερινή στιγμή μπορεί να ανακινήσει συναισθήματα που είχαν μείνει για λίγο στο παρασκήνιο.

Μήπως αυτό σημαίνει ότι το άτομο δεν έχει προχωρήσει;

Όχι απαραίτητα. Το πένθος δεν έχει συγκεκριμένη διάρκεια ούτε εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Μπορεί να υπάρχουν περίοδοι κατά τις οποίες η καθημερινότητα γίνεται πιο εύκολη και άλλες κατά τις οποίες η απώλεια γίνεται ξανά έντονα αισθητή.

Και τότε τι σημαίνει «προχωράω»;

Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το άτομο ξεχνά ή ότι σταματά να πονά.

Μπορεί να σημαίνει ότι σταδιακά βρίσκει έναν τρόπο να συνεχίσει τη ζωή του, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι κάτι έχει αλλάξει.

Η χαρά μετά την απώλεια δεν ακυρώνει τη θλίψη. Το γέλιο δεν σημαίνει ότι το άτομο ξέχασε. Η επιστροφή στην καθημερινότητα δεν σημαίνει ότι η απώλεια έπαψε να έχει σημασία.

Ίσως το πένθος να μην αφορά το να αφήσει κανείς πίσω του αυτό που έχασε, αλλά το να βρει έναν νέο τρόπο να ζει με την απουσία.

Και αυτός ο τρόπος δεν είναι ίδιος για όλους.

Κάθε άνθρωπος ακολουθεί τη δική του διαδρομή μέσα από την απώλεια.

Η σημασία της υποστήριξης

Η παρουσία ανθρώπων από το υποστηρικτικό δίκτυο μπορεί να είναι σημαντική αυτή την περίοδο, ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες του ατόμου.

Υπάρχουν, όμως, στιγμές που η υποστήριξη από έναν ειδικό μπορεί να βοηθήσει το άτομο να κατανοήσει καλύτερα όσα βιώνει και να βρει τρόπους να προσαρμοστεί στις αλλαγές που έχει φέρει η απώλεια.

Η ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να προσφέρει έναν ασφαλή χώρο, όπου μπορούν να εκφραστούν συναισθήματα, σκέψεις και δυσκολίες που ίσως δεν είναι εύκολο να μοιραστούν αλλού.

Μακόγλου Νίνα

Ψυχολόγος, MSc - Ψυχοθεραπεύτρια